SLS ve SLES Nedir?

Temizlik Ürünlerinde Neden Tartışılır?

Şampuanlar, sıvı sabunlar, köpük temizleyiciler ve benzeri pek çok üründe temizlik etkisini sağlayan maddelere yüzey aktif maddeler (surfaktanlar) denir. Bu maddeler, kir ve yağın çözünmesini sağlar ve suyla birlikte ciltten ya da saçtan uzaklaştırılmasına yardımcı olur.

En sık kullanılan surfaktanlardan ikisi ise Sodium Lauryl Sulfate (SLS) ve Sodium Laureth Sulfate (SLES)’tir. İsimleri benzer olsa da üretim şekilleri ve cilt üzerindeki etkileri açısından farklılık gösterirler.

Sodium Lauryl Sulfate (SLS) ve Sodium Laureth Sulfate (SLES) Arasındaki Fark Nedir?

Sodium Lauryl Sulfate (SLS)

Oldukça güçlü bir temizleyicidir. Yağı ve kiri hızlı bir şekilde çözer, yoğun köpük oluşturur. Bu güçlü etki sayesinde temizlik hissi verir; ancak aynı zamanda cildin doğal yağlarını da uzaklaştırabilir.

Sodium Laureth Sulfate (SLES)

SLS’nin “etoksilasyon” adı verilen bir işlemden geçirilmiş halidir. Bu işlem, maddenin biraz daha yumuşak olmasını sağlar. SLES, SLS’ye kıyasla daha az tahriş edici kabul edilir; fakat yine de güçlü bir surfaktandır.

Kısaca özetlemek gerekirse:
➡️ SLS daha sert,
➡️ SLES görece daha yumuşak ama hâlâ güçlü bir temizleyicidir.

SLS’nin Zararları Nelerdir?

Sodium Lauryl Sulfate (SLS), yüksek temizleme gücü nedeniyle ciltle temas eden ürünlerde en çok tartışılan surfaktanlardan biridir. Güçlü yapısı, bazı olumsuz etkilere yol açabilir:

Cilt bariyerini zayıflatabilir
SLS, cildin doğal yağ tabakasını çözerek koruyucu bariyerin bozulmasına neden olabilir. Bu durum, cildin dış etkenlere karşı daha savunmasız hale gelmesine yol açar.

Kuruluk ve gerginlik hissi oluşturabilir
Ciltteki nem dengesini bozarak su kaybını artırabilir. Özellikle sık kullanımda, ciltte pullanma ve kuruluk görülebilir.

Tahriş ve kızarıklığa neden olabilir
Hassas ciltlerde kaşıntı, kızarıklık ve yanma hissi ortaya çıkabilir. Bu etki, yüz ve saç derisi gibi hassas bölgelerde daha belirgin olabilir.

Hassas ciltlerde reaksiyon riskini artırabilir
Atopik, kuru veya hassas cilt yapısına sahip kişilerde istenmeyen cilt reaksiyonları daha sık gözlemlenebilir.

SLES’nin Zararları Nelerdir?

Sodium Laureth Sulfate (SLES), SLS’ye kıyasla daha yumuşak kabul edilse de tamamen zararsız değildir. Özellikle hassas ciltler için bazı riskler barındırabilir:

Uzun vadede cilt kuruluğuna yol açabilir
Daha nazik olsa da, sık ve günlük kullanımda cildin doğal nem dengesini bozabilir.

Hassas ciltlerde tahrişe neden olabilir
SLES, bazı cilt tiplerinde kızarıklık ve hassasiyet oluşturabilir. Bu durum özellikle saç derisi ve yüz bölgesinde daha belirgin olabilir.

Cilt bariyerini zamanla zayıflatabilir
Güçlü temizleme etkisi nedeniyle, uzun süreli kullanımda cilt bariyerinin zayıflamasına katkıda bulunabilir.

Bebekler ve hassas cilt grupları için ideal olmayabilir
SLES, SLS’ye göre daha yumuşak olsa da, hassas ciltler için formüle edilen ürünlerde genellikle tercih edilmez.

Surfaktanlar Olmadan Temizlik Mümkün mü?

Hayır. Bir temizlik ürününün işlevini yerine getirebilmesi için mutlaka bir surfaktan içermesi gerekir. Çünkü:

• Yağ bazlı kirler suyla tek başına temizlenemez
• Surfaktanlar, yağ ve suyu bir araya getirerek kiri çözer
• Bu sayede kir ciltten veya saçtan uzaklaştırılabilir

Yani tüm temizlik ürünleri surfaktan içerir. Asıl önemli olan, kullanılan surfaktanın ne kadar güçlü olduğu ve ciltle nasıl etkileşime girdiğidir.

SLS ve SLES Cilt Üzerinde Nasıl Etkiler Yaratabilir?

Araştırmalar, özellikle SLS’nin cilt bariyeri üzerinde olumsuz etkiler oluşturabildiğini göstermektedir. Bunlar arasında:

• Cildin doğal lipid (yağ) dengesinin bozulması
• Trans-epidermal su kaybının artması (cildin daha çabuk kuruması)
• Kızarıklık, kaşıntı ve hassasiyet hissi

SLES bu etkileri bir miktar azaltabilse de, hassas ciltlerde benzer reaksiyonlar görülebilir.

Burada kullanım sıklığı ve konsantrasyon önemli rol oynar. Ancak özellikle yüz, saç derisi ve günlük kullanılan ürünlerde, uzun vadede cildi yormayan içerikler tercih etmek daha sağlıklı bir yaklaşımdır.

Hassas Ciltler Neden Daha Dikkatli Olmalı?

Hassas, kuru, atopik eğilimli ya da bariyeri zayıflamış ciltler, güçlü surfaktanlara karşı daha savunmasızdır. Bu tür ciltlerde:

• Kuruluk daha hızlı gelişebilir
• Gerginlik hissi artabilir
• Cilt kendini korumak için daha fazla sebum üretmeye başlayabilir

Bu nedenle son yıllarda, sadece bebekler için değil yetişkin ciltleri için de daha nazik temizleyiciler öne çıkmaktadır.

Daha Nazik Alternatifler Var mı?

Evet. Günümüzde formüllerde kullanılan, ciltle daha uyumlu ve nazik kabul edilen surfaktanlar mevcuttur. Bunlar:

• Cildi temizlerken doğal dengesini korumayı hedefler
• Daha yumuşak köpük yapısına sahiptir
• Günlük kullanıma daha uygundur

Bu tür içerikler, temizlikten ödün vermeden cilt konforunu ön planda tutar.

Güçlü Temizlik Her Zaman Daha İyi Değildir

Bir ürünün çok köpürmesi veya “derin temizlik hissi” vermesi, cilt için her zaman avantajlı olmayabilir. Özellikle sık kullanılan ürünlerde önemli olan:

• Cilt bariyerine zarar vermemesi
• Uzun vadede kuruluk ve hassasiyet yaratmaması
• Günlük kullanıma uygun olması

Bu nedenle içerik listelerini okumak ve kullanılan surfaktan türlerini tanımak, daha bilinçli ürün tercihleri yapmaya yardımcı olur.